2023 жылы Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігі азаматтарға мемлекеттік басқаруға қатысу тетігін ұсынатын «Қоғамдық бақылау туралы» Заңды әзірледі. Алайда, іс жүзінде аталған заң нормалары жеткілікті деңгейде қолданылмай, жергілікті тұрғындардың басым бөлігі үшін түсініксіз күйінде қалып отыр.
Осы жағдайды өзгерту мақсатында «Ashyk Kogam» қоғамдық қоры «Қоғамдық бақылау туралы» Қазақстан Республикасы Заңы аясында қоғамдық бақылау іс-шарасын өткізді.
2025 жылғы 17 қазанда Қор қоғамдық бақылау объектісі — «Батыс Қазақстан облысының цифрлық технологиялар басқармасы» ММ-не қатысты қоғамдық мониторинг жүргізді. Мониторинг Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабына сәйкес, Басқарманың ресми сайтынан және Алматы қаласы цифрландыру басқармасы ашық дереккөздерінен алынған ақпаратты пайдалану арқылы жүзеге асырылды.
Мониторингтің сипатына байланысты (қашықтықтан бақылау және ақпарат жинау) бақылау объектісіне физикалық бару және алдын ала хабарлама жіберу талап етілмеді.
Мониторинг мәні — басқарманың ресми сайтында Батыс Қазақстан облысы әкімі немесе Орал қаласы әкімі жанындағы қоғамдық IT-кеңес туралы ақпараттың болмауы.
«Қоғамдық бақылау туралы» Заң және Қазақстан Республикасы Конституциясының 33-бабы азаматтардың мемлекет істерін басқаруға қатысу құқығын бекітеді. Қоғамдық IT-кеңестің немесе ол туралы ақпараттың болмауы бизнес-қоғамдастықтың, білім беру ұйымдарының және азаматтық қоғам өкілдерінің өңірді цифрландыру саясатын қалыптастыруға қатысу мүмкіндігін шектейді. Бұл ашық мемлекеттік басқару қағидаттарына қайшы келеді.
Ал Алматы қаласының тәжірибесі қала әкімі жанындағы IT-кеңестің табысты жұмыс істеп, мүдделі тараптардың цифрлық трансформацияға қатысуын қамтамасыз етіп отырғанын көрсетеді. Батыс Қазақстан облысында осындай тетіктің болмауы өңірлер арасындағы теңсіздікке және азаматтардың заң алдындағы теңдігі қағидатының бұзылуына алып келуі мүмкін.
Мониторинг қорытындысы бойынша 2025 жылғы 17 қазанда Қор Басқармаға анықталған фактілер, құқықтық бағалау және ұсынымдар қамтылған қорытынды құжат жолдады. Ұсынымдар қатарында:
-
облыс әкімі жанынан қоғамдық IT-кеңес құру;
-
тиісті нормативтік құжаттарды бекіту;
-
ақпараттық ашықтықты қамтамасыз ету;
-
кеңестің тұрақты жұмыс істеу тетіктерін енгізу;
-
іске асыру мерзімдері мен кері байланыс механизмдерін белгілеу ұсынылды.
Жауап алынғаннан кейін Қор 2025 жылғы қазан айынан бастап бірнеше ай бойы нақтылау сұрақтарын жолдап, басқарма қызметкерлерінің кеңейтілген құрамымен кездесу өткізді.
Қоғамдық бақылау нәтижесінде Батыс Қазақстан облысының әкімі Нариман Төреғалиев 2026 жылғы 14 қаңтарда «Ақылды» қаланы дамыту жөніндегі жұмыс тобын құру туралы өкім шығарды.
Жұмыс тобының қызметі өңірді цифрландырудың бірыңғай саясатын әзірлеуге және ақпараттық технологиялар саласында кәсіпкерлікті дамытуға бағытталған. Оның құрамына облыс әкімі аппаратының, бейінді басқармалардың, IT-қоғамдастықтың, депутаттық корпустың және «Ashyk Kogam» қоғамдық қорының өкілдері енді.
«Ақылды» қаланы дамыту жөніндегі жұмыс тобын құру — азаматтық қоғам мен мемлекеттік органдар арасындағы сындарлы диалогтың нақты нәтижесі. Бұл қоғамдық бақылау тетіктерінің тиімділігін дәлелдеп, азаматтардың өңірді цифрландыру саясатын қалыптастыруға қатысуына жаңа мүмкіндіктер ашады.
Аталған жағдай «Қоғамдық бақылау туралы» Заңның іс жүзінде жұмыс істей алатынын және өңірді дамыту мен мемлекеттік басқару сапасын арттыруға нақты үлес қосатынын көрсетеді.
Источник : https://www.gov.kz/memleket/entities/bko-uvp/press/news/details/1168766?lang=kk
Добавить комментарий Отменить ответ